ΠΡΟΣΟΧΗ, η ημερομηνία αναβάλλεται

Μνήμες Τρύγου

Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου | Ώρα 19:30 | Θεατράκι Ποτού

Όταν ο τρύγος ήταν δουλειά, γιορτή και συλλογική μνήμη

«Θέρος – τρύγος – πόλεμος», έλεγαν οι παλιοί, θέλοντας να περιγράψουν την ένταση και την κοπιαστική προσπάθεια που απαιτούσαν οι μεγάλες αγροτικές εργασίες. Ολόκληρη η οικογένεια συμμετείχε στον θερισμό και τον τρύγο, δουλεύοντας από νωρίς το πρωί έως αργά το βράδυ, με μια προσπάθεια που συχνά έφτανε στα όρια της ανθρώπινης αντοχής.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Θεολόγου «Χατζηγιώργης» αφιερώνει τη φετινή εκδήλωση «Μνήμες Τρύγου» στον τρύγο — ή τρυγητό — μια δραστηριότητα που για αιώνες αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος της ζωής των κατοίκων της Θάσου.

Ο Σεπτέμβριος, ο Τρυγητής, ήταν ο μήνας κατά τον οποίο οι κάτοικοι συγκέντρωναν τα σταφύλια από τα αμπέλια για την παρασκευή κρασιού, τσίπουρου και άλλων προϊόντων. Ο τρύγος δεν ήταν όμως απλώς μια αγροτική εργασία. Ήταν μια συλλογική διαδικασία, στην οποία συμμετείχε ολόκληρη η κοινότητα.

Η έναρξη της περιόδου συνδεόταν παραδοσιακά με τη 6η Αυγούστου, τη γιορτή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, όταν τα πρώιμα σταφύλια ευλογούνταν από τον ιερέα και μοιράζονταν στους κατοίκους. Καθοριστικός σταθμός ήταν η 14η Σεπτεμβρίου, η γιορτή της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού, όταν, σύμφωνα με την παράδοση, τα σταφύλια «σταυρώνονταν» και άρχιζε ο τρύγος.

Από την αρχαιότητα, ο τρύγος συνδεόταν με τη χαρά, τη γιορτή και το γλέντι. Προστάτης του αμπελιού και του κρασιού ήταν ο Διόνυσος, τον οποίο συνόδευε ένα ξέφρενο και γιορτινό πλήθος: οι Μαινάδες, που χόρευαν με έκσταση, και οι Σάτυροι και οι Σιληνοί, μυθικά πλάσματα που συνδύαζαν ανθρώπινα και ζωικά χαρακτηριστικά. Όπου περνούσε αυτή η διονυσιακή πομπή, ξεκινούσε ένα μεγάλο γλέντι. Οι ήχοι των μουσικών οργάνων, τα τραγούδια και ο χορός έδιναν στον τρύγο τον χαρακτήρα μιας μεγάλης συλλογικής γιορτής.

Ο τρύγος αποτελεί, διαχρονικά, σύμβολο του κύκλου της ζωής, της ανανέωσης και της ελπίδας. Η συγκομιδή σηματοδοτεί την ολοκλήρωση ενός κύκλου, αλλά ταυτόχρονα και την προσδοκία μιας νέας αρχής.

Σε πολλές περιοχές του κόσμου, οι γιορτές του τρύγου εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά πολιτιστικά γεγονότα. Μουσική, χορός, παραδοσιακές γεύσεις και τοπικά προϊόντα συνθέτουν γιορτές που προσελκύουν επισκέπτες και οινόφιλους, αναδεικνύοντας την αμπελουργική παράδοση κάθε τόπου.

Κάπως έτσι, μέσα από τις «Μνήμες Τρύγου», σας προσκαλούμε κι εμείς σε ένα μεγάλο γλέντι. Ένα γλέντι αφιερωμένο στις μνήμες, στις παραδόσεις και στους ανθρώπους που έζησαν τον τρύγο ως εργασία, ως συλλογική εμπειρία και ως γιορτή.

Για να θυμηθούμε.

Για να γιορτάσουμε.

Και για να κρατήσουμε ζωντανή μια παράδοση που, όπως το αμπέλι, ανανεώνεται κάθε χρόνο.